Bánh phu thê Đình Bảng - Ngọt ngào tình nghĩa vợ chồng

Vàng óng, trong vắt và chứa đựng nhiều ý nghĩa sâu sắc, bánh phu thê Đình Bảng không còn chỉ là một món quà bình dân mà các bà, các mẹ vẫn mua cho những đứa trẻ trong các phiên chợ quê. Vượt qua giá trị của thời gian, bánh Phu Thê đã dần đi vào lòng người và trở thành món ăn không thể thiếu trong các dịp lễ Tết, hội hè tại Đình Bảng.

Chuyện kể rằng vào thời Lý xưa, ở Đình Bảng thường có tục lệ thi làm bánh dâng vua vào ngày hội. Có cặp vợ chồng đã làm và dâng lên vua một thứ bánh được kết hợp giữa bột gạo nếp và những nguyên liệu tự nhiên khiến cho bánh không chỉ nhìn bắt mắt mà còn thơm ngon. Vua liền khen thưởng và đặt tên bánh là bánh phu thê để ca ngợi tình nghĩa vợ chồng họ. Và, bánh phu thê được người ta biết đến từ đó.

Thời gian cứ thế trôi đi, sự đô thị hóa khiến cho nhiều phong tục truyền thống ngày càng bị mai một dần. Nhưng người Đình Bảng vẫn giữ được tục lệ thi làm bánh phu thê trong dịp lễ hội hàng năm vào ngày 15 tháng 3 âm lịch tại Đền Đô.

Đây là một loại bánh được tạo nên bởi sự pha trộn tổng hợp giữa những nguyên liệu truyền thống hết sức quen thuộc đối với mỗi người dân đất Việt như: gạo nếp, quả dành dành, hạt vừng, hạt sen, đu đủ... Những thứ tưởng chừng như dung dị, nhưng khi qua bàn tay khéo léo của người thợ, chúng lại trở thành sản vật mang hương vị rất riêng và chứa đựng nhiều giá trị nhân văn sâu sắc. Tuy nhiên, để làm được một cặp bánh phu thê ưng ý, người làm bánh phải trải qua nhiều công đoạn mà ở bất cứ công đoạn nào cũng cần có sự cẩn thận và tỉ mỉ.

Gạo làm bánh phải là nếp cái hoa vàng, đem xay và ngâm qua đêm rồi chắt lấy nước, lọc qua túi thấu, bỏ bã và lấy tinh bột nếp. Mang tinh bột thái nhỏ rồi phơi khô để làm dần. Một điều khá quan trọng khi làm bột là bột phải được làm vào mùa hanh khô (ngày nắng, đêm lạnh), bột sẽ thơm ngon, không bị chua và không bị chảy bánh. Đem bột hòa vào nước có ngâm quả hoặc hoa dành dành cho có màu, nhào kỹ với đu đủ nạo nhỏ và đường kính sao cho thật dẻo, thật mịn.

Nhân bánh là đỗ xanh ngâm kỹ đãi sạch vỏ, sau đó hấp chín, nghiền mịn, thắng với đường và trộn lẫn với dừa đã được nạo nhỏ. Điều lưu ý là khi gói bánh phải quết dầu ăn vào lớp lá chuối để bánh khi bóc sẽ không bị dính. Gói một lớp lá chuối bên trong và lớp lá dong bên ngoài, rồi đem hấp khoảng 30 đến 40 phút, thấy bánh phồng căng lên là chín.

Công thức và cách làm bánh đơn giản là vậy nhưng để có thể thưởng thức một cặp bánh phu thê theo đúng nghĩa thì bạn chỉ có thể đến Đình Bảng, nơi phát tích của loại bánh này. Khi cầm cặp bánh trên tay, cẩn thận tháo từng sợi lạt, lớp lá dong và lá chuối, vị béo, ngọt, mịn màng và thơm lừng trong từng miếng bánh ngấm dần trên đầu lưỡi khiến cho bất kỳ ai khi có dịp thưởng thức cũng sẽ có cảm giác ngon miệng, độc đáo và nồng nàn đến khó quên. Tất cả đều thể hiện sự đằm thắm, ngọt ngào trong nghĩa tình vợ chồng.

“Đu đủ là sợi tơ hồng, bột nếp cùng với sắc vàng của quả dành dành giúp gắn kết những sợi tơ hồng đó thêm thắm thiết…!” - bác Nguyễn Thị Thu, người đời thứ ba làm bánh phu thê trong một gia đình tại Đình Bảng chia sẻ. Và, ở đâu đó trong những đám cưới hiện đại, người ta lại thấy xuất hiện vị thơm, ngọt của bánh phu thê như là lễ vật để minh chứng cho sự son sắt, keo sơn của tình nghĩa vợ chồng. Nó sẽ còn mãi đi vào lòng người như là những giá trị truyền thống cần được lưu giữ.

AMITOUR sưu tầm!